شرکت های هرمی و رویه قضایی آن

جرم عضویت در شرکت های هرمی

شرکت هرمی چیست؟

با توجه به ماده واحده قانون الحاق یک بند و تبصره به ماده ۱ قانون مجازات اخلال گران در نظام اقتصادی کشور مصوب سال ۱۳۶۹ و اصلاح تبصره(۱) ماده (۲) آن فعالیتی که در ایران منع قانونی و مجازات دارد:

تاسیس، قبول نمایندگی و عضو گیری و البته به تبع آن، عضویت در شرکت ها و گروه هایی است که در هر قالبی صرفا از طریق عضو گیری اقدام به کسب درآمد می نمایند؛ به نحوی که اعضای جدید جهت کسب درآمد اعضای دیگری را معرفی کنند و این توسعه زنجیره انسانی تداوم داشته باشد.

از معروف ترین شرکت هایی که در این خصوص اقدام به فعالیت نموده اند شرکت گلد کوئیست در ایران بوده و گاه اصطلاحا به این شرکت ها شرکت های گلد کوئیست و یا هرمی گفته می شود. البته باید در نظر داشت ساختار سازمانی همه شرکت ها به شکل هرمی است و انچه در این شرکت ها تفاوت دارد و موجب غیر قانونی شدن فعالیت های ان می گردد عدم هر گونه فعالیت تولیدی، توزیعی و خدماتی در این شرکت ها و انباشت سرمایه افراد در جهت کسب سود افراد راس هرم و سو استفاده از افراد پایین هرم می باشد.

مجازات تاسیس، قبول نمایندگی، عضو گیری و عضویت در شرکت های هرمی چیست؟

حداقل مجازات این جرم برای افراد در شرایطی که فعالیت ها و اخلال ایجاد شده در نظام اقتصادی از این طریق عمده یا کلان نباشد، علاوه بر رد مال حبس از شش ماه تا سه سال و جزای نقدی معادل دو برابر اموال به دست آمده است.

طبق ماده ۲ قانون مبارزه با اخلال گران در نظام اقتصادی در صورتی که این فعالیت ها به قصد ضربه زدن یا مقابله با نظام جمهوری اسلامی ایران و یا با علم موثر بود ن اقدام در مقابله با این نظام به نحوی که بتوان بر آن افساد فی الارض اطلاق کرد صورت گرفته باشد؛ علاوه بر ضبط اموال حاصله مجازات اعدام را برای مرتکب در پی دارد.

در صورتی که موضوع به حد افساد فی الارض نرسد حبس از ۵ تا ۲۰ سال و ضبط اموال حاصله در انتظار مجرم می باشد. بنابر تشخیص دادگاه، شلاق در انظار عمومی و از ۲۰ تا ۷۴ ضربه می تواند به این مجازات اضافه شود.

تفاوت شرکت هرمی با شرکت بازاریابی شبکه ای چیست؟

فعالیت شرکت های هرمی که در ایران جرم انگاری شده اند با فعالیت شرکت های بازاریابی شبکه ای که قانونی محسوب می  گردند شباهت هایی دارد که ممکن است افراد را به اشتباه بیندازد. بنابراین بهتر است ابتدا به شرکت های بازاریابی شبکه ای در قانون نگاه کنیم.

به موجب بند ۲ ماده ۱ آیین­ نامه اجرایی چگونگی صدور مجوز و نحوه نظارت بر فعالیت افراد صنفی در فضای مجازی و بازاریابی شبکه‌ ای

یک روش فروش محصول است که شرکت بازاریابی شبکه‌ای از طریق وب سایت خود افرادی را به عنوان بازاریاب به دور از مکان ثابت کسب برای فروش مستقیم محصولات خود به مصرف­ کننده سازمان دهی می‌کند، به نحوی که هر بازاریاب می‌تواند با معرفی بازاریاب دیگر به عنوان زیر مجموعه خود با ایجاد گروه فروش چند سطحی موجب گسترش و افزایش فروش گردد.

بنابراین نکته اصلی در بازاریابی شبکه ای استفاده از زنجیره نیروی انسانی جهت ارائه خدمات یا کالا می باشد. این موضوع باید واقعی باشد و اقدامات صوری در این زمینه مورد قبول نیست.

رویه قضایی در مورد تاسیس، قبول نمایندگی و عضو گیری در شرکت هرمی:

خلاهای قانونی زیادی در مورد جرایم مربوط به شرکت های هرمی وجود دارد که رویه قضایی تلاش نموده برخی از این مسایل را حل کند. با توجه به آنچه از مجموع آرا قضایی موجود مشخص می گردد باید نکات ذیل را همواره مد نظر قرار داد:

۱- در تعیین جزای نقدی حتی اگر اموال حاصله به ارز باشد باید به معادل ریالی آن رای داده شود.

۲- جزای نقدی محکوم به عضو گیری در شرکت هرمی برابر است با میزان پورسانت دریافتی وی به عنوان منفعت مکتسبه نه کل پرداختی شاکی.

۳- عضو گیری در شرکت های هرمی مربوط به قبل از سال ۱۳۸۴ جرم نیست. 

۴- در بزه عضوگیری شرکتهای هرمی، اگر تعداد افراد زیرمجموعه کم باشد، پورسانت متعلقه ناشی از عضوگیری نیست و از این بابت جزای نقدی ندارد و بهتر است به جای حبس به جزای نقدی محکوم گردد.

۵- در بزه عضوگیری در شرکت های هرمی، دادگاه می تواند در صورت فقدان شاکی خصوصی مجازات حبس را به جزای نقدی تبدیل کند.

۶- بزه عضو گیری در شرکت های هرمی واجد جنبه عمومی است.

۷- سرمایه گذاری در شرکت هرمی بدون عضو گیری فاقد وصف مجرمانه است.

به دلیل عدم صراحت قانونی، تناقضاتی نیز در رویه قضایی در خصوص مجازات این مجرمین وجود دارد. برای مثال، می توانید دو نمونه رای که دادگاه در یکی رد مال را مختص به زیر مجموعه مستقیم متهم و در دیگری رد مال را علاوه بر زیر مجموعه مستقیم مربوط به زیر مجموعه غیر مستقیم قرار داده مطالعه کنید.

الف) در رد مال زیر مجموعه مستقیم بودن لازم نیست:

تاریخ رای قطعی: ۱۳۹۳/۰۹/۱۵ //  شماره رای قطعی: ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۲۳۰۱۳۲۱

«در خصوص تجدیدنظرخواهی خانم م.ل. به وکالت از آقای م.ق. نسبت به دادنامه شماره۸۰۱۵۹۰-۹۱ مورخ۱۶/۱۲/۹۱ صادره از شعبه۱۰۳۳ دادگاه عمومی جزائی تهران نظر به اینکه دادنامه موصوف غیابی بوده و قابل واخواهی در دادگاه بدوی است و با واخواهی آقای م. ق. و با حذف رد مال از مجازات منتهی به دادنامه شماره۸۰۰۶۰۶-۹۳مورخ۷/۷/۹۳ گردید و مشارالیها نیز به این دادنامه اعتراض نکرده است. لهذا دادگاه در این خصوص مواجه با تکلیفی نیست. زیرا مشارالیها به دادنامه اخیر الصدور به شماره ۸۰۰۶۰۶-۹۳مورخ۷/۷/۹۳ اعتراض نکرده است و اما در خصوص تجدیدنظرخواهی آقایان م.گ و ج.گ. وخانم س.ج. نسبت به دادنامه شماره ۸۰۰۶۰۶-۹۳ مورخ ۷/۷/۱۳۹۳ در پرونده … صادره از شعبه۱۰۳۳ دادگاه عمومی جزائی تهران ناظر به قسمتی از دادنامه غیابی ۸۰۱۵۹۰-۹۱ مورخ ۱۶/۱۲/۹۱ که به‌موجب آن آقای م. ق. به اتهام عضوگیری در شرکت‌های هرمی به یک سال حبس و پرداخت جزای نقدی در حق دولت محکوم‌ شده است و رد مال نیز (طی دادنامه واخواسته به شماره ۸۰۰۶۰۶-۹۳) با این استدلال که چون شکایت زیرمجموعه مستقیم متهم نبوده‌اند حذف شده است و تجدید نظر خواهان به حذف رد مال اعتراضی نکرده‌اند و فقط درخواست خسارات دادرسی و تأخیر تأدیه شده‌اند و این امر نیز مستلزم تقدیم دادخواست حقوقی است و مورد رسیدگی نیز واقع نشده است و اگر چه استدلال دادگاه در حذف رد مال مخدوش است زیرا اولاً: شکات همگی به‌اتفاق گفته‌اند پول را به آقای م.ق. داده‌اند. ثانیاٌ: زیرمجموعه مستقیم بودن لازم نیست، بلکه احراز اینکه شکات زیرمجموعه آقای م.ق. باشند کفایت می‌کند. حال چه مستقیم و چه غیرمستقیم؛ زیرا سر مجموعه‌ها و به‌عبارت‌دیگر لیدرهای مجموعه از زیرمجموعه منتفع می‌گردند. مع‌الوصف، چون این قسمت مورد اعتراض واقع نشده و آنچه مورد اعتراض واقع‌شده صرف‌نظر از اینکه مستلزم تقدیم دادخواست حقوقی است محل و موضع رسیدگی نبوده است. لهذا به استناد ماده ۲۴۱از قانون آئین دادرسی کیفری قرار ردتجدید نظر خواهی آن‌ها صادر و اعلام می‌گردد. رأی صادره قطعی است.
رئیس شعبه ۲۳ دادگاه تجدیدنظر استان تهران – مستشار دادگاه

منصوری – جعفری شهنی»

ب)رد مال در حق زیر مجموعه غیر مستقیم وجاهت قانونی ندارد:

تاریخ رای قطعی: ۱۳۹۱/۰۱/۰۱ 

«در ارتباط با تجدیدنظرخواهی آقای م. فرزند ع.  نسبت به دادنامه شماره … صادر شده از شعبه ۱۰۴۸ دادگاه عمومی تهران که حاکی از محکومیت وی از حیث ارتکاب بزه عضوگیری در شرکت هرمی به پرداخت پنجاه میلیون ریال جزای نقدی (بدل از حبس) و  پرداخت (ارزش ریالی) ۲۸۳۹ دلار جزای نقدی در حق دولت و استرداد مبلغ ۰۰۰/۰۰۰/۱۷۰ ریال در حق خانم ش. فرزند م. می باشد. با عنایت به محتویات پرونده هر چند ایراد و اعتراض موثر و موجهی که نقض دادنامه را ایجاب نماید از ناحیه تجدیدنظرخواه ارائه و عنوان نگردیده است. مع الوصف، با امعان نظر در گزارش دفتر فنی دادسرای ناحیه ۳۱ تهران و اظهارات شاکی موصوف، از آنجا که نامبرده زیر مجموعه مستقیم تجدیدنظر خواه نمی باشد؛ لذا با حذف رد مال از عداد محکومیت های وی و رد تجدیدنظرخواهی، دادنامه تجدید نظر خواسته مستنداً به بند الف ماده ۲۵۷ قانون آیین دادرسی کیفری تأیید می شود. رأی صادره قطعی است.
رییس شعبه ۶۹ دادگاه تجدیدنظر استان تهران – مستشار دادگاه
ولدخانی – امینی مهر»

منبع: پژوهشگاه قوه قضاییه

28 Comments

  1. ممنونم از راهنمایی تان،بنده تازه از بند شرکت هرمی کیونت آزاد شدم بدون اینکه عضوگیری کرده باشم حالا شکایت کردم آیا به پولم میرسم ؟لطفا ج بدید

    1. سلام
      در صورتی که سر گروه شما در ایران باشد امکان جبران خسارات و پولهایتان بیشتر است. حتما مرتبا شکایت خود را پیگیری کنید.
      موفق باشید

  2. با سلام و خسته نباشید. لطفا پاسخ پیام مرا بدهید. اگر کسی عضو گلد کوییست باشد و عضو گیری نکرده باشد؟(مدت زمان عضویت ۳ماه) مجازات این عضویت چیست؟؟
    اگر عضوگیری کرده باشد به چه صورت است؟؟
    با تشکر

    1. درود بر شما
      میزان مجازات را قاضی تعیین می کند و به هیچ وجه نمی توان قطعی پیش بینی کرد اما برای صرف عضویت در شرکت های هرمی بدون عضو گیری معمولا قضات مجازات کمتری را در نظر می گیرند و در صورت عضو گیری مجازات بیشتری در انتظار مرتکب می باشد.
      موفق باشید

  3. سلام
    شخصی سال گذشته از طریق اینجانب وارد شرکت فایننشیال شده وپول را به حساب من واریز کرده ومن هم به دیگری انتقال داده ام و فرد مورد نظر ثبت نام گردیده ودارای ارز دیجیتال فوین میباشد
    اکنون از من شاکی شده و طالب وصول پرداختی گردیده است
    نظر قانون دراین مورد چیست؟

    1. سلام
      با توجه به اینکه این شرکت شرکتی هرمی است و عضو گیری در شرکت هرمی جرم است. هر سر دسته باید مطابق رویه قضایی خسارت زیر مجموعه های خود را پرداخت کند.
      موفق باشید

  4. سلام‌ من‌ جدیدا‌‌ شرکت‌ ایتراست‌ عضو شده ام‌ که اولش ۱۵۰۰میلیون‌ تومان‌ پرداخت‌ می کنی برای خدماتشون‌
    و‌ تخفیفات‌ بیمه‌ اجتماعی‌ باشگاه زیبایی‌ و..
    بعد عضو‌ گیری‌ می کنیم زیرگروه میاریم زیر شاخه ای که میاریم‌ هر کدوم ۵۰۰ میزسه‌ وزیر شاخه‌ هائ بعدی
    ۱۵ درصد به ما میریسه‌ من رفتم اونجا‌ گفتن قانونیه‌
    وپلیس فتا‌ و حکم‌ قضایی داره ولی چون جنسی برای فروش‌ نداره‌ مجوز کسب نداری فقط مجوز‌ فعالیت‌ اینرنتی‌ دارم من چگونه‌ باید بفهمم‌ راست‌ است و اعتماد‌ کنم یا کلاهبرداریه‌ چون‌ کارش خیلی راحته‌ شک کردم باید چیکار کنم

    1. با سلام
      دوست گرامی در نظر داشته باشید شرکت های مجاز در زمینه بازاریابی شبکه ای و مدت زمان فعالیت مجازشان در سایت اصناف قید می شود که نام این شرکت در این لیست نیست. حتی جهت اطمینان بیشتر می توانید با تماس یا مراجعه حضوری به اصناف از این موضوع اطلاع حاصل کنید.

  5. با سلام من ۲ ماه عضو بودم و هیچ زیر مجموعه ای نداشتم با کمک ماموران اطلاعات و دادگاه انقلاب اسلامی از شر کیونت خلاص شدم ..ایا سابقه کیفری برام رد میشه
    ؟؟؟

    1. درود بر شما
      عضو گیری جرم است و صرف عضویت جرم نیست مگر به دلیل دیگری رای محکومیتی برای شما صادر شده باشد.
      پیروز باشید

  6. من از شهرستان رفتم تهران و بردنم به یک خانه و بعد همون روز دوم فهمیدم که دارن برای شرکت کیونت عضو گیری میکنن .ومن از همون روز هر دقیقه اصرار به انصراف کردم تا روز چهارم تونستم خلاص بشم
    سوالم اینه ایا از لحاظ قانونی مشکلی پیش میاد برام

    1. با سلام
      در صورتی که شما اقدام به عضو گیری نکرده باشید خیر اما اگر عضوی گرفته باشید مرتکب جرم شده اید. هر چند با توجه به انصراف زود در صورت شکایت هنگام امکان تخفیف بسیاری برای شما وجود خواهد داشت.
      موفق باشید

  7. با سلام
    بنده برج ۳/۹۸ وارد شرکت تلفیق هنر شدم دوستان حواستون جمع باشه گول این شرکت های هرمی را نخورید.فقط دورغ زیاد میشنوی.باور نکنیدچون منم هم با ریاکاری های سرگروه های ایران تیم به نام آقای میثم و دوخواهر به نام افسانه و آرزو که شغل اینها فقط گول زدن افراد ساده وبه محض اینکه ثبت نامت کردند .پول ۳۳۰۰۰۰۰۰ تومان گرفتندنه محصول در کاروبه دورغ میگند که ما هفتگی پول میگیریم خودت وخانواده ات بیچاره می کنند بعد رهات میکنند.

  8. سلام خسته نباشید
    من ۲ سال پیش وارد شرکت فایننشال شدم به دعوت یکی از دوستانم و زیرمجوعه ایشان شدم
    مبلغ ۱۰هزار دلار باید برای افتتاح حساب واریز میکردم که شماره حساب واسطه به من دادن و پرداخت کردم
    و پولی مستقیم به حساب سرگروه که دوستم بود واریز نشد
    الان من میتونم ازش شکایت کنم ؟
    با تشکر از سایت خوبتون

    1. با سلام
      امکان شکایت برای شما وجود دارد. در نظر داشته باشید اگر خودتان اقدام به عضو گیری نکرده باشید برای شما مجازات تعیین نخواهد شد، اما در صورتی که اقدام به عضو گیری کرده باشید برای شما یز مجازات تعیین می گردد. می توانید برای اثبات مدعای خود از صاحب حساب نیز شکایت کنید به دلیل معاونت و شهود در مراجع قضایی معرفی نمایید.
      موفق باشید

  9. ممنون از پاسختون
    خیر من عضوگیری نکردم
    بهترین راه جهت شکایت چی هست اسم شرکت بیارم
    یا به عنوان پول قرض داده شده از صاحب حساب واسطه شکایت کنم ؟
    نیازی هست اسمی از سرگروه آورده بشه ؟

      1. ببخشید جناب وکیل من اصلاعات و هویت واسطه بدست آوردم
        یک خانوم مسن در محله ای فقیر نشین بود که کارت ملی و بانکیشون رو فروخته بودن
        بنظرتون من دیگه راهی ندارم به پولم برسم ؟
        مرسی از اینکه وقت میدارید

        1. امکان پیگیری موضوع کماکان وجود دارد. ادامه تحقیقات را از دادسرا و پلیس فتا پیگیری کنید.
          موفق باشید

  10. سلام
    یه لیدر در گنبد با پرزنت، در شرکت ورلد واید انرژی (با ارز دیجیتالe2cای تو سی) عضو گیری کرد، حداقل بیست نفر پول گذاشتن، یکی ۱۰ میلیون یکی دیگه ۲۰میلیون اپول گذاشته ایم، ایا ما با شکایت کردن از لیدر مون میتوانیم به پولمون برسیم؟
    و همه مون با هم می خواهیم از لیدر شکایت کنیم
    لطفا جواب
    Massage.7939@gmail.com
    لطفا جواب ایمیل کنید

    1. با سلام
      بله با شکایت تعداد زیادی از قربانیان امکان موفقیت بیشتری وجود دارد. اما در نظر داشته باشید اگر شما نیز اقدام به عضو گیری کرده باشید شما نیز مجازات خواهید شد.
      موفق باشید

  11. سلام
    بنده ۲ ماه در شرکت کیونت بودم و تو این دو ماه یک نفر را وارد کار کردم،
    وبعد فهمسدم که هرمی است و زدم بیرون اون شخصی رو که هم عضو کرده بودم رو هم از شرکت بیرون آوردم،
    اون شخص که آوردم از من شکایت نداره ،
    میخواستم بدونم اگر شکایت کنم پای خودم گیر نیست؟

    1. با سلام
      عضو گیری در شرکت هرمی جرم است حتی اگر یک نفر باشد. اما با توجه به اینکه شاکی خصوصی ندارید و به فرد زیر مجموعه هم کمک کرده اید در صورت مجازات، میزان ان اندک خواهد بود. با قاطعیت نمی توانم در خصوص برائت کامل شما قول بدهم چون قاضی تصمیم گیرنده نهایی است.
      پیروز باشید

  12. سلام وخسته نباشید
    می خواستم بدونم که این شرکت های هرمی می توانند از مشخصات فردی شخص دیگری مثل شماره ملی نام ونام خانوادگی نام پدر محل صدور کارت ملی سو استفاده کنند
    تشکر

    1. با سلام
      این امکان وجود دارد و اگر نتوانید این جعل هویت را ثابت کنید به ضررتان تمام خواهد شد بهتر است سریعا اقدام قضایی و شکایت کنید.
      پیروز باشید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code